به گزارش پایگاه خبری تحلیلی روداننیوز؛ عماد کمالی کارشناس ارشد مدیریت دانش و فعال فرهنگی هرمزگانی در یادداشتی نوشت: جنگهای نوین، دیگر تنها میدان نبردِ موشکها و پهپادها نیستند؛ بلکه کانون اصلی تقابل، «ذهنها» و «ساختارهای تولید علم» هستند. با مرور وقایع اخیر از جمله ترور دانشمندان هستهای و نظامی در جنگ ۱۲ روزه نظیر شهیدان دانشمند طهرانچی، فقیهی، باقری، حاجی زاده، رشید و دیگر عزیزان و حمله مستقیم رژیم جنایتکار اسرائیل و آمریکا در جنگ تحمیلی سوم«جنگ رمضان»، میتوان دریافت که دانشگاهها از پناهگاههای امن علمی به خط مقدم جبهههای نرم تبدیل شدهاند. در این میان، مفهوم «مدیریت دانش نخبگانی» نه یک انتخاب شاخص، بلکه ضرورتی حیاتی برای بقای سرمایه فکری ملی مطرح میشود.ترور دانشمندان، استراتژی ای بود که با هدف ایجاد «خلاء رهبری علمی» و قطع زنجیره تولید دانش طراحی شد.
یادداشت؛
ترور دانشمندان و تخریب دانشگاهها؛ ضرورت مدیریت دانش نخبگانی در جنگ رمضان
کارشناس مدیریت دانش و فعال فرهنگی هرمزگان، ترور دانشمندان هستهای و تخریب دانشگاهها در «جنگ رمضان» را استراتژی دشمن برای قطع زنجیره تولید دانش میداند و بر ضرورت مدیریت دانش نخبگانی برای حفظ سرمایه فکری ملی تأکید دارد.
در جنگهایی با ماهیت محدود اما ضربتی، حذف فیزیکی نخبگان، معادل بمباران فیزیکی شهرهاست. این اقدامات نشان داد که دانشگاهها دیگر تنها فضاهایی برای آموزش نظری نیستند، بلکه کارخانههای تولید فناوریهای حساس و دفاعی محسوب میشوند. وقتی دیوارهای دانشگاهها مورد حمله قرار میگیرد یا اساتید و دانشجویان برتر هدف قرار میگیرند، پیام واضحی ارسال میشود: «آینده شما را هدف گرفتهایم.» چالش اصلی در اینجا، نه فقط بازسازی ساختمانهای تخریب شده، بلکه حفظ «حافظه سازمانی» و «دانش ضمنی» است که سالها در ذهن نخبگان شکل گرفته است.
در چنین شرایط بحرانی، نقش دانشگاهها نیازمند بازخوانی اساسی است. دانشگاه باید از حالت انفعالی خارج شده و به «مرکز فرماندهی علمی-امنیتی» تبدیل شود. این تغییر نگاه نیازمند پیادهسازی مدلهای پیشرفته «مدیریت دانش نخبگانی» است. مدیریت دانش نخبگانی به معنای شناسایی، جذب، نگهداشت و بهرهبرداری بهینه از هوش جمعی نخبگان در بستر بحران است.
با این وجود میتوان گفت در میانه جنگ یا دوران سکوت نظامی، زمان فرصت طلایی برای انتقال دانش از افراد به سیستمهاست. اگر دانش نخبگان در قالب پروتکلهای دیجیتال، پایگاههای داده امن و شبکههای همفکری غیرمتمرکز ذخیره نشود، با هر حادثه ناگوار، بخش عظیمی از دستاوردهای علمی از بین خواهد رفت.
راهکارهای عملیاتی در این زمینه چند وجهی است.
نخست، ایجاد «زیرساختهای دانش ابری امن» است که اجازه دهد پروژههای تحقیقاتی حتی در صورت تخریب فیزیکی دانشگاهها، ادامه یابند؛ دوم، توسعه شبکههای همکاری بینالمللی و منطقهای مبتنی بر اعتماد متقابل است تا انزوای علمی ناشی از جنگ شکسته شود و سوم، تربیت نسلی از نخبگان با روحیه تابآوری بالا و مهارتهای حل مسئله در شرایط عدم قطعیت است.
دانشگاهها باید درسهای جنگ را در سرفصلهای درسی خود بگنجانند و دانشجویان را برای مقابله با تهدیدات شناختی و فیزیکی آماده کنند.
نتیجهگیری آنکه، بقای سرمایه فکری در عصر جنگهای ترکیبی، منوط به گذار از «مدیریت منابع انسانی سنتی» به «مدیریت استراتژیک دانش نخبگانی» است.
دانشگاهها باید به اکوسیستمهای زندهای تبدیل شوند که در آن دانش جریان دارد، محافظت میشود و در جهت دفاع از منافع ملی به کار گرفته میشود و تخریب فیزیکی ممکن است دیوارها را ویران کند، اما اگر مدیریت دانش صحیح باشد، ایدهها و نخبگان همچنان زنده خواهند ماند و شعلههای مقاومت علمی را روشن نگه میدارند.
بنابراین، سرمایهگذاری روی مغزها و حفاظت از آنها از طریق مکانیزمهای هوشمند مدیریت دانش، کلید پیروزی در نبردهای آینده است.
انتهای یادداشت/
لینک کوتاه : https://roodannews.ir/?p=10983
- نویسنده : عماد کمالی
- ارسال توسط : قاسم نگاری
