تلی‌بافی؛ تاروپود هویت بر لباس بانوان هرمزگان

میراث ماندگار از مادران به دختران

مریم رجبی، پیشکسوت تلی‌بافی در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد:  تلی‌بافی برای ما زنان هرمزگانی فقط یک شغل یا سرگرمی نیست؛ بخشی از وجود ماست. من از کودکی کنار دست مادرم نشستم و گره‌های ظریف این نوارها را یاد گرفتم. هر نقشی که روی تلی می‌اندازیم، داستانی از طبیعت، نخل‌ها و دریای جنوب در خود دارد. وقتی یک بانو شلوار بندری خود را با تلی‌های دست‌بافت ما تزئین می‌کند، در واقع اصالت و هنر دست ما را با افتخار به تن می‌کند و این بزرگترین پاداش برای ماست.

وی مطرح کرد: خوشبختانه شاهد علاقه خوبی از سوی دختران جوان هستیم، اما سرعت یادگیری و صبر آن‌ها متفاوت از گذشته است. تلی‌بافی نیاز به آرامش و تمرکز بسیار بالایی دارد و در دنیای پرشتاب امروز، حفظ این آرامش در هنگام بافت، کار دشواری است. من همیشه به شاگردانم می‌گویم که تلی‌بافی فقط جابجایی نخ‌ها نیست، بلکه تمرین صبر و بردباری است. اگر این صبر نباشد، ظرافت کار از بین می‌رود و آن اصالت اصلی به دست نمی‌آید.

رجبی بیان کرد: بزرگترین نیاز ما حمایت از بازار فروش و معرفی این هنر به سطح ملی و بین‌المللی است. بسیاری از کارهای دستی ما به دلیل نبود بازاریابی مناسب، در همان محدوده محلی باقی می‌مانند. همچنین نیاز داریم که مواد اولیه با کیفیت به راحتی در اختیار هنرمندان قرار گیرد. اگر شرایط عرضه فراهم شود، این هنر می‌تواند به عنوان یک منبع درآمد پایدار برای بانوان سرپرست خانوار در بسیاری از روستاهای هرمزگان تبدیل شود و از فراموشی آن جلوگیری گردد.

  هنر اگر درجا بزند، می‌میرد
سارامحمدی، هنرمند نسل دوم و فعال حوزه صنایع دستی نیز در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: هنر اگر درجا بزند، می‌میرد. من سعی کرده‌ام ضمن حفظ نقوش اصیل و قدیمی که هویت اصلی تلی هرمزگان است، ترکیب‌بندی‌های جدیدی از رنگ‌ها را وارد کار کنم. استفاده از طیف‌های رنگی مدرن که با سلیقه نسل جدید هماهنگ‌تر است، باعث شده تا جوانان استقبال بیشتری از این هنر داشته باشند. هدف من این است که تلی را از یک هنر صرفاً سنتی، به بخشی جدایی‌ناپذیر از پوشش‌های مدرن و حتی اکسسوری‌های زنانه تبدیل کنم.

وی بیان کرد: چالش اصلی بحث قیمت‌گذاری است. مردم گاهی ارزش کار دست را با محصولات ماشینی مقایسه می‌کنند و این بسیار دردناک است. تلی‌بافی ساعت‌ها و گاه روزها وقت و انرژی می‌گیرد تا یک نوار با کیفیت تولید شود. از سوی دیگر، ورود تلی‌های ماشینی و بی‌کیفیت که اغلب از کشورهای دیگر وارد می‌شوند، بازار ما را تحت فشار قرار داده است. بسیاری از خریداران بدون اینکه بدانند، این محصولات بی‌روح را به جای کار دست هنرمندان محلی خریداری می‌کنند.

محمدی خاطرنشان کرد:  آینده به دست خود ماست. اگر ما بتوانیم در کنار آموزش، بسترهای فروش آنلاین را تقویت کنیم و هنر خود را در قالب جشنواره‌های صنایع دستی به خوبی معرفی کنیم، قطعاً تلی‌بافی نه تنها زنده می‌ماند، بلکه به یکی از برندهای شاخص صنایع دستی ایران در جهان تبدیل خواهد شد. من به آینده بسیار امیدوارم، چرا که عشق و علاقه‌ای که در میان بانوان هنرمند هرمزگانی برای حفظ این میراث وجود دارد، ستودنی است و این انرژی، چراغ راه ما برای عبور از موانع خواهد بود.

تلی‌بافی در هرمزگان تنها یک هنر تزئینی نیست؛ روایتی از هویت، صبر، ذوق و پیوند نسل‌هاست. این میراث ارزشمند که بر دامن زنان جنوب می‌نشیند، با وجود چالش‌هایی چون نبود بازار فروش مناسب، رقابت با محصولات ماشینی و کمبود حمایت‌های ساختاری، همچنان زنده و پویاست. آنچه آینده این هنر را تضمین می‌کند، هم‌افزایی میان تجربه پیشکسوتان، نوآوری نسل جدید و توجه جدی نهادهای مسئول به حفظ و توسعه صنایع دستی بومی است.

تلی‌بافی اگرچه از تار و پود نخ شکل می‌گیرد، اما در حقیقت از تار و پود فرهنگ هرمزگان بافته شده است؛ میراثی که باید آن را شناخت، پاس داشت و به نسل‌های بعدی سپرد.

انتهای خبر/